Цэнтральная афрыка. Лукуга

Вы знаходзіцеся: Цэнтральная афрыка

Стенли азнаёміўся таксама з Лукугой, якая давала быццам бы сцёк водам возера, і прыйшоў да зняволення, што Кемрон памыляўся: воды сцякалі праз Лукугу толькі тады, калі вада ў возеры дасягала вылучна высокага ўзроўня.

Ад возера Танганьікі Стенли прайшоў уніз па даліне Луамы да зліцця гэтай ракі з той, якую Ливингстон назваў Луалабой і якая насамрэч была ракой Конга. 'Маёй задачай,-пісаў ён,--было прасачыць яе [Конга] да акіяна'. Ён дасягнуў той вобласці, з якой абураны гандлярамі-арабамі Ливингстон у 1871 г. павярнуў зваротна і адкуль які сутыкнуўся ў 1874 г. з варожасцю тых жа арабаў Кемрон павярнуў на паўднёвы захад. Стенли з яго ўзброеным атрадам у 152 чалавека атрымалася прайсці там, дзе не змаглі прайсці яго папярэднікі. Ён дасягнуў рэкі Луалабы ў кропцы, ляжалай пад 3°35! ю. ш. і 2549! у. д. 'Няма больш на святле ракі Луалабы,-запісаў ён,-з гэтага часу я буду яе зваць ракой Ливингстона'.

Няма патрэбы ва ўсіх падрабязнасцях прасочваць паспяховае вандраванне Стенли уніз па гэтай рацэ да Атлантычнага акіяна. 9 жніўня 1877 г., 'на 999-й дзень па выйсці з Занзибара', ён дасягнуў Бомы. Так скончылася адна з самых выдатных экспедыцый ва ўсёй гісторыі геаграфічных даследаванняў. Калі і чутныя галасы, што Стенли папросту пажынаў плады чужых прац, не трэба забываць, што ён прарабіў велізарную працу, якую робяць толькі вандроўцы-піянеры, і што яму атрымалася знайсці ключ да загадак, якія апынуліся невырашальнымі для яго папярэднікаў.